Συνήθη Ουρολογικά προβλήματα κατά τη διάρκεια της κύησης

Εισαγωγή

Η αντιμετώπιση των ουρολογικών προβλημάτων που μπορεί να εμφανιστούν κατά τη περίοδο της εγκυμοσύνης, πρέπει να έχει πάντα σαν γνώμονα την ορθολογική παρέμβαση με στόχο το καλύ­τερο περιγεννητικό αποτέλεσμα για τη μητέρα και το έμβρυο.

 
 

Κατά τη διάρκεια της κύησης, παρατηρούνται σημαντι­κές μεταβολές στη λειτουργία πολλών συστημάτων του οργανισμού της γυναίκας, μεταξύ αυτών και του ουροποι­ητικού.

 

Έτσι, κατά το 1° τρίμηνο, οι κάλυκες του νεφρού, η νεφρι­κή πύελος και οι ουρητήρες, διατείνονται «φυσιολογικά» λόγω μηχανικών και ορμονικών αιτίων. Αυτή η σχετική στάση των ούρων, που είναι συχνότερη δεξιά σε ποσοστό 86%, εξηγεί και τη μεγαλύτερη συχνότητα φλεγμονών του νεφρού (πυελονεφρίτιδα) σε εγκύους, η οποία σχετίζεται με βακτηριουρία.

 

Επίσης αυξάνει ο όγκος αίματος που «καθαρίζεται» από τους νεφρούς, γεγονός που μπορεί να τροποποιήσει τα θεραπευτικά αποτελέσματα των αντιβιοτικών, αλλά και να αυξήσει τη τοξικότητα τους.

 

Η εγκυμοσύνη επίσης, προκαλεί μεταβολές και στο κατώ­τερο ουροποιητικό σύστημα (ουροδόχο κύστη, ουρήθρα). Ευθύνεται για την αυξημένη διατασιμότητα της κύστεως και τον μειωμένο τόνο του σφιγκτηριακού μηχανισμού της γυναικείας ουρήθρας. Αυτά, σε συνδυασμό με την αύ­ξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης λόγω της εγκυμοσύνης, δικαιολογούν την εμφάνιση ακράτειας από προσπάθεια, που μπορεί να εμφανισθεί αυτό το χρονικό διάστημα. Τα συχνότερα ουρολογικά προβλήματα κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης είναι:

  1. οι ουρολοιμώξεις
  2. η υδρονέφρωση, δηλαδή η διάταση του πυελοκαλυκικού συστήματος του νεφρού λόγω στάσης των ούρων και
  3. η νεφρολιθίαση

Α) Ουρολοιμώξεις και εγκυμοσύνη

Πολλαπλές έρευνες, έχουν δείξει ότι η συχνότητα της μικροβιουρίας των εγκύων, κυμαίνεται μεταξύ 4% και 7% και είναι σχεδόν ίδια με αυτή των σεξουαλικά ενεργών γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία. Γυναίκες με θετική καλλιέργεια ούρων στην αρχή της κύησης, έχουν περισ­σότερες πιθανότητες ουρολοιμώξεων κατά την υπόλοιπη εγκυμοσύνη. Μελέτες αναφέρουν συσχέτιση μεταξύ εμ­φάνισης βακτηριουρίας στο 1° τρίμηνο και ακολούθως εμφάνισης οξείας πυελονεφρίτιδας. Έτσι το 20% έως 40% των γυναικών με μικροβιουρία (θετική καλλιέργεια ούρων), που δεν έχουν λάβει κάποια αντιβιοτική αγωγή, αναπτύσσουν συμπωματική πυελονεφρίτιδα στη διάρ­κεια της εγκυμοσύνης τους.

 

Η μόλυνση των ούρων όμως, μπορεί να προκαλέσει βλά­βες στο έμβρυο καθώς και αυξημένο κίνδυνο πρόωρου τοκετού. Γι' αυτούς τους λόγους, είναι απαραίτητη η αντι­βιοτική θεραπεία της ουρολοίμωξης στην εγκυμοσύνη. Καλό είναι, όλες οι έγκυες, να υποβάλλονται σε καλλιέρ­γεια ούρων το 1° τρίμηνο και, εφόσον υπάρχει ουρολοί­μωξη, να λαμβάνουν την κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή για το χρονικό διάστημα που θα τους συστήσει ο ιατρός τους. Πρέπει να τονιστεί όμως, ότι η επιλογή των αντι­βιοτικών, γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή, συνεκτιμώντας τις μεταβολές στην φαραμακοκινητική και την πιθανή εμβρυοτοξικότητα ορισμένων φαρμάκων.

 

Β) Υδρονέφρωση κατά την κύηση

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η υδρονέφρωση,, δηλαδή η διάταση των ουρητήρων και του πυελοκαλυκικού συστή­ματος του νεφρού, είναι συχνή κατά την κύηση και αρχί­ζει την 6η με 10η εβδομάδα. Είναι εμφανής περίπου στο

90% ίων εγκύων και οφείλεται τόσο σε μηχανικά (αύξηση του μεγέθους της μήτρας), όσο και σε ορμονικά αίτια. Στην παγκόσμια βιβλιογραφία, έχουν αναφερθεί συνολι­κά 17 περιπτώσεις αυτόματης ρήξης του νεφρού, λόγω μεγάλης διάτασης αυτού, που οφείλονταν όμως και σε άλλα παθολογικά αίτια όπως βαριές πυελονεφρίτιδες ή παρουσία λίθων του ουροποιητικού.

 

Η υδρονέφρωση της κύησης, σπανίως αποτελεί σοβαρή «απειλή» για την έγκυο και το έμβρυο, χρήζει όμως περι­οδικής παρακολούθησης και εκτίμησης.

 

Γ) Νεφρολιθίαση και εγκυμοσύνη

Η συχνότητα νεφρολιθίασης στην κύηση, είναι 1:1500 εγκυμοσύνες και αυξάνει στο 2° και 3° τρίμηνο.

Η διάγνωση της λιθίασης την περίοδο αυτή, είναι δύσκο­λη. Η χρήση υπερήχων βοηθά στον εντοπισμό των λίθων σε ποσοστό περίπου 50%. Έτσι στη διάγνωση, συμβάλ­λουν η μαγνητική τομογραφία, η κολπική ηχοτομογραφία (κυρίως για λίθους του ουρητήρα που βρίσκονται «χαμηλά», κοντά στην κύστη). Επίσης, η χρήση doppler βοηθάει στη διαφορική διάγνωση μεταξύ «φυσιολογικής» υδρονέφρωσης και παθολογικής απόφραξης του ουρητή­ρα από πέτρα.

Η κλασική ενδοφλέβια πυελογραφία, δε χρησιμοποιείται λόγω μεγάλης ακτινοβολίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η λεγόμενη «περιορισμένης δόσης» ουρογραφία, μπορεί να βοηθήσει την τελική διάγνωση.

Η ουρητηροσκόπηση (εξερεύνηση του ουρητήρα με μικροκάμερα), επειδή είναι επεμβατική μέθοδος, αντενδεί­κνυται, όπως επίσης και η εξωσωματική λιθοθριψία. Η νεφρολιθίαση αρχικά, αντιμετωπίζεται συντηρητικά, αφού σε ποσοστό 50%-60%, ο λίθος μπορεί να αποβληθεί αυτόματα.

Επί αποτυχίας της συντηρητικής μεθόδου, προτείνεται η τοποθέτηση αυτοσυγκρατούμενου ουρητηρικού καθε­τήρα (pig-tail) ή, αν αυτό δεν είναι εφικτό, διαδερμική νεφροστομία. Σε ορισμένες πιο σπάνιες περιπτώσεις, το «ανοικτό» χειρουργείο έχει τη θέση του και τις ενδείξεις του.

 

Συμπερασματικά λοιπόν, θα πρέπει να τονίσουμε ότι η αντιμετώπιση των ουρολογικών προβλημάτων που μπο­ρεί να εμφανιστούν κατά τη περίοδο της εγκυμοσύνης, πρέπει να έχει πάντα σαν γνώμονα την ορθολογική πα­ρέμβαση, με στόχο το καλύτερο περιγεννητικό αποτέλε­σμα για τη μητέρα και το έμβρυο.

 

Επαφή

Νικολουδάκης Αντώνης

Ιατρείο Αθήνας:

Παπαδά 2 (γωνία με Λ.Μεσογείων), απέναντι από το σταθμό του METRO "Κατεχάκη".

Τηλ.: 210 6745788

Κιν.: 6944 621361

Ιατρείο Καλυβίων:

Σμηναγού Χρήστου Φιλίππου 10

Τηλ.: 22990 49630

Κιν.: 6944 258194


© 2015 Όλα τα δικαιώματα κατοχυρωμένα MeLink-U - email: melinku2@gmail.com

Υλοποιήθηκε από Webnode